KENNISCENTRUM SOCIALE INNOVATIE

Werken in Justitieel Kader

Lector Anneke Menger

Raak-subsidie voor onderzoek met reclasseringswerkers.

Het lectoraat ontvangt per 1 september 2011 een subsidie van Raak Publiek voor het onderzoeksproject: 'Bronnen van continuïteit, professioneel handelen in het reclasseringsproces'. 

In dit onderzoek werken de onderzoekers van het lectoraat intensief samen met reclasseringswerkers en met onderzoekers en studenten van vier andere hogescholen. De resultaten worden opgenomen in een nieuwe methodiek voor werken in gedwongen kader en komen rechtstreeks ten goede aan het onderwijs op de deelnemende hogescholen. Daarmee is het een echt Raak Publiek-project.

Het onderzoek bestaat uit twee deelprojecten waarin enkele deelvragen worden onderzocht. Het eerste deelproject onderzoekt systematisch wat de kenmerken zijn van een effectieve werkrelatie tussen reclassering en cliënt bij het reclasseringstoezicht. Het tweede deelproject is gericht op versterking van de samenhang tussen de bemoeienis van alle ketenpartners. Beide vragen zijn actueel in verband met de verschuivingen die de afgelopen jaren optraden in de positie en de taken van de reclasseringswerkers. Zij dragen tegenwoordig meer verantwoordelijkheid voor risicomanagement en controle van hun cliënten. Tegelijk werken ze met hen aan re-integratie en gedragsverandering, wat nodig is om recidive te voorkomen. Hierdoor volstaan de eerder gangbare professionele methoden niet meer.

Werkalliantie

Het eerste deelproject van dit Raak Publiek-project onderzoekt (kwantitatief en kwalitatief) de kenmerken van een effectieve werkrelatie (in het onderzoek ‘werkalliantie’ genoemd) tussen professional en de cliënt. Het accent ligt daarbij op de combinatie van controlerende en begeleidende activiteiten. Hierbij krijgen via een steekproef minimaal 200 koppels van reclasseringwerkers en onder toezicht gestelde cliënten een vragenlijst van 50 parallelle items voorgelegd (deels gebaseerd op een internationaal gezaghebbend instrumentarium) over de manier waarop ze tegen hun werkalliantie aankijken. De scores worden gerelateerd aan enkele resultaatcriteria, waaronder de ontwikkeling van de motivatie van cliënten, uitval of afronding van het toezicht en recidive tijdens toezicht. Daarnaast vinden drie Best Practice Units plaats, waarbij reclasseringswerkers en onderzoekers samen succesvolle praktijken reconstrueren, gebaseerd op audiotapes van gesprekken. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een systematische scoremethodiek.

Wraparound care
In het tweede deelproject wordt de continuïteit van het gehele traject onderzocht, speciaal gericht op verslaafde reclasseringscliënten. Bij deze groep, die vaak ook kampt met complexe problemen, zijn justitiële en zorgpartners betrokken.  De ketenpartners die bij deze doelgroep vaak tijdelijk samenwerken, leiden tot wachttijden, overgangen en wisselingen. Uitval van cliënten vindt vooral tijdens die overdrachtsmomenten plaats. Bij dit deelproject wordt het al lopende onderzoek bij Centrum Maliebaan (Utrechtse organisatie voor verslavingspsychiatrie) geïntensiveerd. Bij dit centrum draait een pilot met het werkmodel ‘wraparound care’. Het onderzoek wordt uitgebreid naar twee andere organisaties voor verslavingszorg. Ook bij dit deelproject worden zowel kwantitatieve als kwalitatieve methoden gebruikt.

Deelnemers 
Het project vindt plaats in drie regio’s. De partners in het werkveld zijn drie regiokantoren van Reclassering Nederland: Utrecht-Arnhem, Rotterdam-Dordrecht en Midden-Oost Nederland. In dezelfde drie regio's nemen de organisaties voor verslavingszorg deel: Centrum Maliebaan, Bouman GGz en Tactus Verslavingszorg. Daarnaast zijn de unit Utrecht van de afdeling jeugdzorg en reclassering van het Leger des Heils en de ketenmanager van het Veiligheidshuis Utrecht partners in het project.

Het lectoraat van Hogeschool Utrecht werkt bij dit project samen met: de Leerstoel Reclassering van de Vrije Universiteit (prof dr Peter van der Laan), de lector Reclassering en Veiligheid van Avans Hogeschool (dr Bas Vogelvang) en de lector ontwikkelingscriminologie van Hogeschool Leiden (dr Andrea Donker). Daarnaast werken docenten en studenten mee van Hogeschool Utrecht, Hogeschool Leiden, Avans Hogeschool, Saxion Hogeschool en Hogeschool Rotterdam. Alle 10 hogescholen die in samenwerking met elkaar de minor van het convenant Werken in Gedwongen Kader uitvoeren, zijn aangesloten als ‘associate partner’ en zijn op diverse manieren aangesloten op de kennisontwikkeling bij dit project. 


Methodiek, video en onderwijs.

De resultaten van het onderzoek worden geintegreerd in een nieuwe reclasseringsmethodiek en vertaald in nieuw onderwijs over de reclassering bij de minor ‘Werken in gedwongen kader’. Ook de resultaten van andere onderzoeksprogramma’s van het lectoraat JK worden vertaald in onderwijs voor deze minor. Het onderzoek ‘leefklimaat in de gesloten jeugdzorg’ (eveneens gehonoreerd met Raak Publiek-subsidie, onder leiding van Hogeschool Leiden) leidde al tot een leerboek dat in augustus 2011 uitkomt bij SWP.