Welke kenmerken maken een reclasseringswerker effectief? En wat is er nodig om een effectieve werkalliantie op te bouwen met burgers die een gevaar vormen voor zichzelf of voor hun omgeving? Dat zijn de vragen die in mijn onderzoek centraal staan. Daarnaast leid ik als lector diverse onderzoeksprojecten op het gebied van continuïteit en professionaliteit van de justitiële hulpverlening. Want als het kabinet de recidive werkelijk wil verminderen, valt er op dit vlak nog veel te doen.
Herkenbaar onderzoek voor de praktijk
Wat mij aanspreekt in het lectoraat is de combinatie tussen onderzoek, onderwijs en de praktijk. Ik ben altijd al een onderwijsdier geweest, als docent en manager binnen het hbo. Maar ik vind ook onderzoek erg belangrijk, omdat kennis bijdraagt aan het effectiever maken van de hulpverlening. Daarbij staat de praktijk voor mij voorop: wat ik doe moet voor het werkveld herkenbaar zijn. Ik werk dan ook samen met een breed netwerk van mensen die midden in dat werkveld en het onderwijs staan. Dat netwerk stimuleert mij en zorgt ervoor dat veranderingen ook daadwerkelijk gestalte krijgen.
Professionals in een justitieel kader
In het lectoraat richten we ons op het werken in een justitieel kader. Een werkveld dat veel van de professionals vraagt. Zij ondersteunen hun cliënten bij het oplossen van praktische en psychosociale problemen. Tegelijkertijd controleren zij of de cliënten zich aan de afspraken met justitie houden. Ook signaleren ze mogelijke veiligheidsrisico’s en werken ze aan gedragsbeïnvloeding. Die bemoeienis is doorgaans niet vrijwillig en cliënten zijn er niet altijd even blij mee. Het is aan de professional om daar op de juiste manier mee om te gaan. Hij heeft een belangrijke maatschappelijke opdracht.
Ontwikkeling van het onderwijs
Het werken in een justitieel kader stelt professionals voor vele vragen. Zoals: hoe ga je goed om met de weerstand van cliënten? Hoe krijg je iemand in beweging die zich in eerste instantie tegen het contact met jou verzet? Op welke manier kun je iemand leren zich aan bepaalde maatschappelijke spelregels te houden? En hoe werk je effectief samen met andere organisaties? Studenten moeten goed op deze kwesties worden voorbereid. Daarom richten we ons in het lectoraat ook op de ontwikkeling van het onderwijs, de deskundigheidsbevordering van docenten en de totstandkoming van een master op dit gebied.
Herkennen en aanwakkeren van motivatie
Wat mij drijft in mijn werk is fascinatie, bijvoorbeeld voor het thema ‘motivatie’. Al vanaf mijn allereerste baan in de psychiatrie ben ik getroffen door de manier waarop dit begrip tot voor kort werd opgevat. In sectoren als de geestelijke gezondheidszorg, het maatschappelijk werk en de reclassering was het lange tijd gebruikelijk om cliënten die niet uitgesproken gemotiveerd waren, de deur te wijzen. Maar om gemotiveerd te zijn voor hulp is het nodig dat je perspectief ziet in je leven, dat je erop vertrouwt dat je zelf je leven kunt beïnvloeden en dat je denkt te kunnen veranderen. Precies dit besef is onder de oppervlakte verdwenen bij veel van onze cliënten. Het is de taak van professionals om dat te herkennen en vervolgens de motivatie van mensen weer aan te wakkeren. Ik wil werken aan de professionaliteit die daarvoor nodig is.